هەرچەن مەواچان فارسی شەكەرەن كوردی جەلای من بەس شيرين تەرەن
مەعلوومەن جه دەور دنيای بەدئەندێش مەحزووزەن هەر كەس وه زوان وێش (خانای قوبادی)
بە بۆنەو ڕۆ جەهانی زوانی ئەدایی
زوان پێسەو پەڕبایەختەرین دەسکەوتی هامبەشوو بەشەری، پیتەکێ بەهادار و یۆ جە خەزێنە قیمەتیەکا و هەرپاسە بەرێوەن پەی لوای چوەروو بەشەری پەی دلێ باڵەخانەو یاواینە جە دنیێ وئەنەفکریای و فەرهەنگی و تارێخی و باوەڕی و ئەدەبی و داب و 
نەریتی و ….
زوانی ئەداییچ، پێسەو گەورەتەرین پیتەکەی فەرهەنگیەو نەتەوەکا، کاریگەری فرەش سەروو کەسایەتی و گەشایۆ ویریی و دەروونی کەسەکاوە هەن. پەوکای ڕێکوزیاو یوونسکۆی (UNESCO) کە بەشێوە جە نەتەوە یۆگێرتەکان، جە واتنامەو ٢١و فێبریەی یان یەرێ سیاوکامیەنە، ئی ڕۆشە پێسەو ڕۆ جەهانی زوانی ئەدایی، سەروو بنچینەو هێقم کەردەی پێوەندی بەینوو فەرهەنگ و زوانە جیاوازەکا، وەراوەروو پەراوێز وستەی و بێ قابل کەردەی زوانی ئەداییەوە، هووشیاریی مدۆ و هەر هەنگامێوە کە جە ڕاستاو وەراوەرکێ کەردەی چنی زوانی ئەدایی دریۆ، بە خەتەرێوی گەورە پەی سەروو ئاشتەوایی و ئاسوودەیی و بنەمایەکاو پێوەرە بیەی نەتەوەکا مزانۆ.
شۆراو پێوەگونجای رێکوزیا ژیارانەکاو مەریوانی ، چەنی مەبارەک بادی واتەی بە بۆنەو ڕۆ جەهانی زوانی ئەداییوە،پاگیرا سەروو ئانەی کە بە فوتنای هەر زوانێوی، بەشێو جە بەشەریەتی فۆتیۆ و جە ئەچامنە حاڵێوەیچەنە، نەک تەنیا نەتەوێو بەڵکوو گردوو بەشەریەتی دووچاروو زیانی بۆ. ئەچی ڕاستانە سەرنجەو هاموەڵاتیا و وەرپەرسا پەی ئی چند خاڵا پەلکێش کەرمێ:
1ـ فرە بە داخەوە جە ماوەو سەد ساڵی ویەردەیەنە، بە دەس بەردەیش پەی بڕێ ئامرازا پێسەو: رایەڵەکا ،پەروەردەی ڕەسمی ، قانوون، هەیکەلی ئیداریی و… هەوڵێ فرێ دریاینێ پەی سەپنای سیاسەتی یەک زوانی. بە وستەی پەشتەو گۆشارەو جیاوازی زوانیی، گردوو بنەما و ڕاچارە بەشەریانە و هەقانەکا پەی لێونای دەرفەتوو هەقی زوانیی و فەرهەنگیی پاشێل کریان.
2ـ سوربیەی سەروو سەپنای زوانی فارسی (زوانی ڕەسمی دەسەڵاتی) پێسەو تەنیا شناسەو ئێرانی بیەی، سیاسەتوو مەرکەزگەرایی و پەراوێز وستەی زوان و فەرهەنگوو نەتەوەکاتەری، زیانێوی بێ قەرەبووش ئاردەن ملوو شناسە و زوان و فەرهەنگوو نەتەوەکا تەروو ئێرانیەرە
٣ـ چێروو کاریگەری ئا سیاسەتە ئێشتبا و نابەشەریانەیەنە، شناسە و زوانە کوردیەکێچ چێروو زەخت و فشارێوی بەردەوامیەنە بیێنێ و ڕەوتوو پەروەردەی و فێرکەردەی بە زوانی ئەدایی جە وانگاکاو مەحاڵە کوردنشینەکانە بەربەس کریان.
٤ـ بە باوەڕوو ئێمە سەردەموو ئەرەسەپنای سیاسەتی یەک زوانیی سەرشیەن. مەرزنایرە سیستەمی پەروەردەیی و فێرکەریی چندزوانە، سەرەڕاو ئانەی کە هیچ زیانێو بە زوانی فارسی نمەیاونۆ، بە پێچەوانەوە هۆکارا پەی گەشنایۆ و پەرەئەسای گردوو زوانە زیننە ئێرانیەکا . بۆ باعیس تا یەکسانی و هەقوازی زوانیی، یاگێ ماڵایرە و بە فەرامۆشی بەردەی زوانی و فەرهەنگی بگێرۆوە.
٥ـ دەیان ساڵێ بێ بەشی جە هەقوو وانای و نویستەی بە زوانی ئەدایی، خەسارێوی فرەش یاونان لاو زوان و فەرهەنگ و شناسنامەیەرە. پەوکای جە کۆتاییەنە جە گردوو وەرپەرسا و لایەنە پەیوەندیدارەکا داوا کەرمێ؛ ئیتر زوانی ئەدایی نەوزیۆ پەشتەو گۆشارە و هەقوو وانای و نویستەی بە زوانە کوردیەکا، پێسەو هەقێوی قانوونی و ڕەسمی پەی گردوو کوردزوانەکا فەراهەم کریۆ. ئینە داواکاریی قانوونی و تارێخی ئێمەن. پاسە مزانمێ کە ئیتر وەختوو قەرەبوو کەردەیۆ ئێشتیبا تارێخیەکان.
شۆراو پێوەگونجای رێکوزیا ژیارانەکاو مەریوانی، سیاوکاموو ٢٧١٦
ئەنجومەنوو فەرهەنگی ـ ئەدەبی مەریوانی
ئەنجومەنوو سەوزوو چیاو مەریوانی
ئەنجومەنوو فەرهەنگی ـ ئەدەبی ڕۆجیاری
ناوەندوو فەرهەنگی هەنەری ڤژینی
ناوەندوو فەرهەنگی عیلمی ڕۆنانی
ئەنجومەنی خەڵکیی پەی وەراوەری کەردەی چنی مادە هۆشبەرەکا(ژیانەوە)
ثبت دیدگاه